گروه طالبان تنها به کشتار و سرکوب شهروندان اکتفا نکرده است؛ بلکه دامنه اقدامات این گروه، به‌مرور زمان، به تصرف زمین‌های عامه و تاریخی، تاراج دارایی‌های عمومی و بهره‌برداری از معادن و منابع اقتصادی کشور نیز گسترش یافته است. در ادامه این روند، پارک شهرنو، یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی شهر کابل، نیز در معرض تخریب و تغییر کاربری قرار گرفته و ساخت‌وساز در این محدوده، تحت عنوان توسعه و سرمایه‌گذاری، نگرانی‌هایی درباره تغییر ماهیت این دارایی عمومی ایجاد کرده است.
جبهه مقاومت ملی افغانستان این اقدام را صرفاً یک پروژه ساختمانی یا تغییر معمول کاربری زمین نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از روند تصرف و واگذاری دارایی‌های عمومی کشور عنوان می‌کند؛ روندی که به باور این جبهه، می‌تواند زمینه تأمین منافع اقتصادی افراد و وابستگان طالبان را فراهم سازد.
پارک شهرنو متعلق به یک فرد، گروه یا مجموعه خاص نیست؛ بلکه بخشی از سرمایه عمومی و دارایی مشترک شهروندان افغانستان به شمار می‌رود. از این رو، تصرف، تخریب یا واگذاری آن برای تأمین منافع خصوصی و گروهی، از دیدگاه جبهه مقاومت ملی افغانستان، مصداق غصب دارایی‌های عامه و فاقد مشروعیت حقوقی است.
پارک شهرنو؛ فراتر از یک قطعه زمین
پارک شهرنو تنها یک قطعه زمین نیست، بلکه بخشی از ساختار طبیعی، اجتماعی و حافظه تاریخی شهر کابل محسوب می‌شود. این پارک طی سال‌ها، مجموعه‌ای از ارزش‌های محیط‌زیستی، اقلیمی، اجتماعی و تاریخی را در خود شکل داده و به یکی از فضاهای عمومی مهم در مرکز پایتخت تبدیل شده است.
از نظر محیط‌زیستی و اقلیمی، پارک شهرنو یک زیرساخت طبیعی مهم برای کابل است. درختان و پوشش گیاهی این پارک در تنظیم دمای محیط، کاهش اثر جزیره گرمایی شهری، ایجاد سایه، بهبود کیفیت هوا، جذب آلاینده‌ها، ذخیره کربن، کمک به نفوذ آب‌های سطحی و تعدیل شرایط اقلیمی خرد شهر نقش دارند.
اهمیت این کارکردها در شهری مانند کابل، که با کمبود جدی فضاهای سبز و باز عمومی روبه‌رو است، دوچندان می‌شود. بنابراین، تخریب چنین فضایی تنها به از بین رفتن یک قطعه زمین محدود نیست، بلکه می‌تواند بخشی از زیرساخت طبیعی و زیست‌محیطی شهر را نیز تضعیف کند.
پیامدهای ساخت‌وساز بر محیط شهری
تأثیر ساخت‌وساز در پارک شهرنو را نمی‌توان تنها بر اساس میزان زمینی که ساختمان‌ها اشغال می‌کنند، ارزیابی کرد. ساختمان‌های بلند با حجم و ارتفاع خود می‌توانند الگوی تابش خورشید، سایه‌اندازی، جریان باد، تهویه طبیعی و شرایط اقلیمی پیرامون را تغییر دهند و در نتیجه، بر عملکرد محیط‌زیستی بخش‌های گسترده‌تری از پارک و مناطق اطراف آن اثر بگذارند.
بر این اساس، ساخت‌وساز در این محدوده نه‌تنها سطح فضای سبز را کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند ساختار و عملکرد طبیعی بخش‌های باقی‌مانده پارک را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
درختان کهنسال پارک نیز بخشی از سرمایه عمومی و اکولوژیک شهر به شمار می‌روند. هر درخت بالغ طی سال‌ها و دهه‌ها به ظرفیت کنونی خود در ایجاد سایه، کاهش گرما، جذب آلاینده‌ها، ذخیره کربن و ارائه خدمات اکوسیستمی رسیده است. از همین رو، قطع درختان کهنسال می‌تواند خسارتی ایجاد کند که جبران آن در کوتاه‌مدت یا حتی میان‌مدت امکان‌پذیر نباشد.
بخشی از حافظه اجتماعی کابل
پارک شهرنو افزون بر ارزش طبیعی، یک زیرساخت اجتماعی و بخشی از حافظه تاریخی شهر کابل نیز به شمار می‌رود. این فضا طی سال‌ها امکان حضور آزاد شهروندان، بازی کودکان، گردش سالمندان، حضور خانواده‌ها و تعاملات اجتماعی را فراهم کرده و بخشی از زندگی عمومی شهر را در خود جای داده است.
به همین دلیل، تبدیل یک فضای عمومی مانند شهرنو به فضای ساختمانی و تجاری، صرفاً تغییر کاربری زمین نیست؛ بلکه می‌تواند ماهیت بخشی از زندگی عمومی و ساختار اجتماعی شهر کابل را نیز تغییر دهد.
ارزش یک فضای شهری مانند پارک شهرنو تنها به تعداد درختان یا مساحت زمین آن محدود نمی‌شود؛ بلکه موقعیت جغرافیایی، دسترسی عمومی، پیوندهای اجتماعی، سابقه تاریخی، کیفیت محیطی و ارتباط آن با ساختار شهری، همگی بخشی از ارزش واقعی آن را تشکیل می‌دهند.
نگرانی از تصرف دارایی‌های عمومی
جبهه مقاومت ملی افغانستان می‌گوید بررسی‌های این جبهه نشان می‌دهد که تصرف پارک شهرنو و تبدیل آن به عرصه‌ای برای تأمین منافع اقتصادی افراد و وابستگان طالبان، نمونه‌ای از تصرف سرمایه‌های عمومی کشور است.
به باور این جبهه، این اقدام در امتداد روند گسترده‌تری قرار دارد که در آن، دارایی‌های عامه و منابع ملی افغانستان، به جای آن‌که در خدمت منافع عمومی قرار گیرند، در اختیار افراد و گروه‌های وابسته به طالبان قرار می‌گیرند.
جبهه مقاومت ملی افغانستان این روند را توسعه واقعی کشور نمی‌داند و آن را استفاده از سرمایه‌های عمومی برای منافع خصوصی و گروهی توصیف می‌کند.
درخواست برای ارزیابی مستقل
بر همین اساس، جبهه مقاومت ملی افغانستان اعلام کرده است که موضوع پارک شهرنو را صرفاً در حد ابراز نگرانی یا مخالفت با یک پروژه ساختمانی دنبال نمی‌کند. این جبهه حفاظت از مالکیت و دارایی‌های عامه را یک مسئله حقوقی و ملی می‌داند و تأکید می‌کند که سرنوشت زمین‌ها و دارایی‌هایی که در دوره حاکمیت طالبان از طریق تصرف، غصب یا واگذاری غیرقانونی مورد استفاده قرار گرفته‌اند، باید در چارچوب یک حاکمیت قانونمند و مشروع بررسی و تعیین تکلیف شوند.
این جبهه همچنین خواستار انجام یک ارزیابی جامع و مستقل محیط‌زیستی، اقلیمی، اجتماعی، تاریخی، ترافیکی، زیرساختی و شهرسازی درباره پارک شهرنو شده است. به باور این جبهه، چنین ارزیابی‌ای باید از سوی یک نهاد مستقل و دارای صلاحیت انجام شود تا میزان خسارت واردشده، ارزش واقعی این دارایی عمومی، تأثیر ساخت‌وسازها بر محیط و شهر و پیامدهای بلندمدت آن به‌صورت دقیق مشخص شود.
جبهه مقاومت ملی افغانستان تأکید کرده است که تا روشن شدن نتایج چنین بررسی‌ای، اقدامات تخریبی و ساخت‌وسازهای بیشتر در این فضای عمومی باید متوقف شود.
تأکید بر مالکیت عمومی
جبهه مقاومت ملی افغانستان همچنین می‌گوید غصب زمین و واگذاری دارایی‌های عامه بدون مبنای قانونی و بدون رعایت منافع عمومی، قابل پذیرش نیست و این دارایی‌ها نمی‌توانند با تصمیم یک گروه فاقد مشروعیت ملی و بین‌المللی یا افراد وابسته به آن، به ملکیت یا ابزار تأمین منافع خصوصی تبدیل شوند.
از دیدگاه این جبهه، مالکیت و سرنوشت چنین دارایی‌هایی باید بر اساس قانون و با در نظر گرفتن منافع عمومی، از سوی یک دولت مردمی و مشروع تعیین شود.
بر همین اساس، جبهه مقاومت ملی افغانستان اعلام کرده است که موضوع مالکیت و سرنوشت دارایی‌های عمومی، از جمله پارک شهرنو، را در چارچوب حاکمیت قانون و از طریق نهادهای مشروع آینده افغانستان پیگیری خواهد کرد.
این جبهه همچنین تأکید دارد که سرمایه‌گذاری‌هایی که بر مبنای تصرف یا واگذاری غیرقانونی دارایی‌های عمومی شکل گرفته‌اند، باید در چارچوب قانون بررسی شده و تابع تصمیم دولت مشروع و نهادهای ذی‌صلاح باشند. به گفته این جبهه، حقوق مالکیت عمومی و منافع شهروندان نباید به دلیل ساخت‌وساز، سرمایه‌گذاری یا ایجاد منافع اقتصادی برای افراد و گروه‌های خاص نادیده گرفته شود.
پارک شهرنو از این منظر تنها یک پارک نیست؛ بلکه بخشی از سرمایه عمومی، زیرساخت طبیعی، حافظه تاریخی و فضای اجتماعی شهر کابل است. حفاظت از آن، به معنای حفاظت از بخشی از حق عمومی شهروندان بر فضای شهری، محیط‌زیست و میراث شهر است.
از این رو، جبهه مقاومت ملی افغانستان تصرف و تخریب پارک شهرنو را بخشی از روند تصرف دارایی‌های عمومی می‌داند و تعیین سرنوشت این پارک را بر مبنای قانون، منافع عمومی و یک ارزیابی مستقل و تخصصی، از مسئولیت‌های اساسی یک حاکمیت قانونمند و مشروع در آینده افغانستان عنوان می‌کند.
