نویسنده: دکتر سهیلا احمدی
اظهار نظر اخیر احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان در مبارزه با طالبان، درباره آرزوی داشتن یک رئیسجمهور زن در افغانستان، لحظهای تاریخی و بیسابقه است. برای اولین بار، یک مقام برجسته و شناختهشده، به صراحت از حق زنان برای رهبری و ریاست جمهوری کشور و حضور واقعی در عرصه سیاست دفاع میکند. از نگاه احمد مسعود که از کودکی در دنیای سیاست و با رجال سیاسی کشور رشد یافته و شناخت عمیقی از ساختارهای قدرت و سنتهای محدودکننده دارد، فردای افغانستان را با رهبری زنان، آیندهای روشنتر و انسانیتر تصور میکند. او آرزو دارد این بار زمامداران واقعی کشور زنان باشند، آزاد از جهل، عقبماندگی، جنگ و بردگی، و نه صرفاً نقشهای نمادین و نمایشی گذشته.
از نگاه زنانهنگر و تجربه زنان افغانستان، کشوری توسعهیافته، عادلانه و پایدار بدون برابری واقعی جنسیتی، فرصتهای برابر و جایگاه واقعی زنان قابل تصور نیست. تحقق عدالت اجتماعی و توسعه پایدار مستلزم بازنگری جدی در ساختارهای قدرت و باورهای سنتی محدودکننده است؛ باورهایی که تاریخ و فرهنگ افغانستان اغلب زنان را به نقشهای پوشالی و نمایشی محدود کردهاند. زنان حضور داشتهاند، اما سهم آنان غالباً نمادین بود و فرصتهای واقعی برای اثرگذاری و تصمیمگیری در اختیارشان قرار نمیگرفت. زنانهنگری تأکید میکند که کرامت انسانی و حق زنان برای مشارکت واقعی نمیتواند با نقشهای ظاهری و محدود تأمین شود؛ حضور آنان باید اثرگذار، مسئولانه و با اختیار کامل تصمیمگیری همراه باشد.
واقعیت افغانستان امروز، حتی در دوران پساطالبان، این است که مشکل اصلی کشور نه تنها امنیت و سیاست، بلکه بازگشت دیدگاههای سنتی نابرابر و استمرار ظلم و محرومیت نسبت به زنان است. زنان افغانستان با آگاهی، مقاومت و شجاعت خود در این دوره نشان دادهاند که محدودیتها نمیتوانند اراده آنان را متوقف کنند. آنان از دل سیاهیها برمیخیزند، نور امید، مقاومت و تغییر را برای خود و جامعه به ارمغان میآورند و ثابت میکنند که استعداد و توانمندی زنان قابل چشمپوشی نیست.
این بار، سکوت زنان باید شکسته شود و قدرت واقعی و رهبری نهادهای سیاسی و دینی، که سرنوشت کشور را تعیین میکنند، در دستان آنان قرار گیرد. هیچ دین، آیین، مذهب یا فرهنگی که کرامت زن و حق برابری او را نادیده بگیرد، قابل دفاع نیست؛ عدالت، برابری و کرامت انسانی، اصولی فراتر از سنتها و باورهای محدودکنندهاند. گذار افغانستان به عدالت و توسعه تنها با حضور اثرگذار زنان در بالاترین سطوح تصمیمگیری ممکن است. بدون این حضور واقعی، بازتولید نابرابریها و محرومیتها ادامه خواهد یافت و ظرفیت جامعه برای تحول و بازسازی کاهش مییابد.
اظهار نظر احمد مسعود، بیش از یک امید یا خواسته شخصی، فراخوانی روشن برای بازنگری در باورهای محدودکننده، پایان دادن به نقشهای نمادین زنان و تضمین کرامت انسانی و برابری جنسیتی آنان است. زنان افغانستان با مقاومت، شجاعت و خلاقیت خود، چراغهای روشن آیندهاند؛ چراغهایی که میتوانند تاریکیهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را روشن کنند و مسیر عدالت، برابری و کرامت انسانی را هموار سازند. افغانستان بدون حضور واقعی و اثرگذار زنان، بدون بهرهمندی آنان از فرصتهای برابر و بدون جایگاه واقعی زن در رهبری، هیچگاه قادر به ساختن جامعهای عادلانه، پایدار و روشن نخواهد بود. اکنون زمان آن رسیده است که زن و قدرت زنانه وارد میدان سیاست شوند، سکوت شکسته شود و سرنوشت کشور و زنان به دست خود آنان، با اختیار و اقتدار واقعی، تعیین شود.
